SILICAATVERF ALS BUITENBEENTJE ONDER DE GEVELVERVEN
DE COATING MET EIGENSCHAPPEN VAN EEN OERDEGELIJK BOUWMATERIAAL
In tegenstelling tot de bekende filmvorming op het substraat van organische of watergedragen verven vindt bij silicaatverf een heel ander fenomeen plaats: het waterglas gaat onder invloed van CO2 uit de lucht een verkiezelingsreactie aan met de minerale, steenachtige ondergrond en bindt zich er scheikundig aan. Van klassieke adhesie met bijbehorende velvorming is er dan ook geen sprake; de silicaatverf bindt zich zo innig met de ondergrond dat ze er een mee wordt en ermee versteent of verkiezelt. Aan de vochthuishouding van de muur wijzigt er hierdoor ook amper iets. Het systeem blijft dampopen en behoudt de natuurlijke vochtregulerende eigenschappen. Uitgehard bezit een gekeimde muur inherent een mat uitzicht, maar vertoont die dankzij de open structuur tegelijkertijd een hoge lichtreflectiewaarde.
Silicaatverven vandaag
Silicaatverven bestaan inmiddels in een wijd gamma van verschillende producten en kleuren, en dit voor zowel binnen- als buitentoepassingen. Naast het originele tweecomponentenproduct, zoals het in de 19e eeuw werd ontwikkeld, zijn er ook modernere, meer hybride varianten leverbaar die qua applicatie de brug leggen met bestaande latexen, acrylen, siliconenharsen en emulsieverven. Hoofdreden is de relatief korte verwerkingstijd (potlife) van de tweecomponentensilicaat: gemiddeld bedraagt deze na het samenvoegen van de twee componenten slechts enkele dagen. Men kan gerust stellen dat het vermengen 100% deel uitmaakt van de eigenlijke verwerking, het is eigenlijk een rasecht 'in situ'-proces. Zodra bindmiddel en waterglas met elkaar in contact komen, wordt er koolzuur uit de lucht opgenomen en wordt het verglazingsproces langzaam maar zeker opgestart. Eenvoudig voorgesteld, probeert het waterglasbindmiddel in feite om weer vast silicium te worden. Een belangrijke ontwikkeling die dat probleem pareerde, was de eencomponentsdispersiesilicaatverf, een eenpotssysteem op silicaatbasis met een genormeerde en gelimiteerde toevoeging van acylaat. Om het reactiemoment gecontroleerd te verleggen, wordt hier een dosis kunststofinhibitor bij gevoegd, waardoor er meteen een potlife tot gegarandeerd twaalf maanden bereikt wordt. De nieuwste variant combineert meerdere bindmiddelformuleringen, zoals silicaat en Kiezelsol, die ook de hechting op niet-steenachtige ondergronden mogelijk maken. Bestaande, intacte alsook organische verflagen dienen dan niet langer tot op de blote muur te worden verwijderd, terwijl er toch gekeimd kan worden.
Kleurenpalet
Silicaatverven beschikken over een zeer uitgebreid kleurenpalet van meer dan 250 kleuren, uiteraard wel beperkt door de mineraliteit van de kleurpigmenten. Alle kleurechte pigmenten voor de buitenverven zijn anorganisch. Hierdoor zijn felle en ook iriserende kleuren, bv. felrood, niet mogelijk, maar wel het diepe ossenbloedrood. Voor binnenverven wordt er één uitzondering gemaakt door het gebruik van een organisch rood pigment, dat een helder rood oplevert. Voorts geven de anorganische pigmenten wel de mogelijkheid een zeer diep blauw of zwart te produceren. Architecturaal blijkt het minerale kleurenpalet niet echt een belemmering, nu er, naast de klassieke toepassing van silicaatverf in restauraties, ook een immer groeiende markt in de moderne bouw aanwezig is.