Vrijheidsmuseum wint Architecture MasterPrize
Innovatieve, unieke en duurzame blikvanger
Het Vrijheidsmuseum in het Nederlandse Groesbeek heeft een prestigieuze Architecture MasterPrize in de categorie 'Culturele Architectuur' voor 2022 gewonnen. Het museum huist in een zogenaamde Shaded Dome, een innovatie van Shaded Dome Technologies. Het bedrijf werd opgericht door een samenwerking van architectuurstudio ZJA, Royal HaskoningDHV en Polyned. Het Vrijheidsmuseum kreeg de vorm van een enorme parachute als een herkenbaar symbool voor het einde van de oorlog.
Het unieke dak verleent het museum een herkenbaar en onderscheidbaar silhouet. De fluïde vorm zorgt er echter ook voor dat het museum vervloeit in het groene, heuvelachtige landschap van Groesbeek. Voor het ontwerp en de integratie in het landschap won het gebouw dan ook een MasterPrize in de categorie van 'Culturele Architectuur'. De Architecture MasterPrize is een internationale Amerikaanse prijs voor architectuur en wordt gezien als een van de meest toonaangevende prijzen.
Ontdek alle winnaars van de Architecture MasterPrize 2022
Rob Torsing, architect en partner bij ZJA, bejubelt de prijs: "We zijn enorm tevreden en vereerd met de Architecture MasterPrize. Het is een mooie eerbetuiging voor een buitengewoon project. Het Vrijheidsmuseum heeft een unieke vorm, is uitzonderlijk duurzaam en heeft een optimaal interieurklimaat bij zelfs uitzonderlijke weersomstandigheden. Op die manier maakt de Shaded Dome efficiënt gebruik van de beschikbare materialen en technologie."
Unieke blikvanger
De vorm van de Shaded Dome is een langwerpige koepel die werd gemaakt uit een lichte stof. Zowel de vorm als het materiaal zijn op die manier een verwijzing naar de parachutes die de hemel vulden gedurende Operation Market Garden. De constructie bevindt zich op een afgevlakte heuveltop en helt lichtjes naar de vallei om zo een natuurlijke ingang te voorzien. Bureaus en het depot werden ondergronds voorzien. Op die manier kon het restaurant worden aangelegd met uitzicht op de vallei.
Onderdeel van het landschap
Vanaf de weg, staat de licht hellende koepel gericht naar de achterkant van de heuveltop. Zo werd er plaats gecreëerd om zowel openluchtevenementen te accommoderen als de ruimte tussen het museum en het Canadees militair kerkhof te vergroenen.
"We zijn enorm trots omdat de architectuur van het museum, net zoals de inhoud, innovatief en treffend is. Voor zowel jong als oud vertellen we een verhaal over oorlog en vrede dat grenzen en opinies oversteekt en zo de geschiedenis van de twintigste eeuw verbindt met de wereld nu." aldus Wiel Lenders, directeur van het Vrijheidsmuseum.
Ondersteund door luchtdruk
De koepel werd geplaatst op een betonnen plaat met deuren en ramen. Het bouwwerk bestaat uit een koepel die wordt ondersteund door luchtdruk, een netwerk van stalen kabels en een dak van high-tech textiel. Tussen de geïnsuleerde binnen- en buitenlaag werden er spacers voorzien.
Terwijl het dak wordt opgeblazen, komen de spacers recht te staan en wordt er zo een holte gecreëerd waar de luchtstroom door kan bewegen. Zo wordt de hitte van de zon vanzelf weggedragen. Dankzij de dubbele laag en de holte van 50 cm is er aanzienlijk minder energie nodig om een comfortabel en gezond binnenklimaat te bekomen dan bij andere vergelijkbare structuren.
Dankzij de opblaasbare koepel waren er ook geen interne pilaren nodig en kon de volle 2.400 m² binnen ingedeeld worden naar wens. Met een top van 12 meter en een spanne van 60 meter, kunnen de verschillende expositieruimtes, de receptie en het café gemakkelijk en moeiteloos worden heringedeeld.