Van het zwarte naar het groene goud: oude mijnsites leveren hernieuwbare energie
De beloftevolle resultaten van een eerste haalbaarheidsstudie door VITO en Waalse onderzoekspartners effenden het pad voor mijnwater als warmtebron in Wallonië. Hieropvolgend heeft de Waalse overheid drie openbare aanbestedingen gelanceerd voor haalbaarheidsstudies voor geothermische projecten in de arrondissementen Charleroi, Bergen en Luik. De projectvoorstellen van VITO samen met de Waalse universiteiten UMons en ULiège zijn eerder dit jaar geselecteerd als de beste. De resultaten van de 3 studies zullen bepalen of proefprojecten met geothermische energie uit mijnwater technisch en economisch haalbaar zijn. De evaluatie zal worden uitgevoerd uitgaande van warmte- en klimaatregelingsnetwerken van de 5e generatie, waarin laag-energetische geothermische energie en energieopslag in voormalige kolenmijnen perfect passen. Een nieuwe toekomst voor de regio?
Geothermische energie uit mijnwater biedt verlaten mijnsites de kans om een nieuwe rol te vervullen in de productie en opslag van hernieuwbare energie in combinatie met warmtenetwerken van de vijfde generatie. De grootschalige historische exploitatie van steenkool in Noordwest-Europa maakt dit de ideale omgeving voor het invoeren van deze duurzame energiesystemen.
In 2019 kreeg VITO samen met Waalse onderzoekspartners een project toegewezen van de Waalse overheid om het geothermisch potentieel te bepalen van voormalige steenkoolmijnen in Wallonië en een concreet actieplan voor te stellen voor de duurzame ontwikkeling van deze sector in de regio. De studie beoogde enerzijds een analyse van de verschillende benaderingswijzen, inclusief het opstellen van een Europese benchmarking van mijnwaterprojecten voor geothermische energie. Anderzijds had de studie tot doel terreinen in Wallonië te identificeren die geschikt zijn voor deze projecten door een evaluatie te maken van het geothermisch potentieel van de vroegere steenkoolmijnen in de belangrijkste mijngebieden. De complementariteit tussen het vastgesteld ondergronds potentieel en de vraag aan de oppervlakte is hierbij van cruciaal belang en werd eveneens geanalyseerd. Bovendien werden de milieurisico's, de interacties met de bestaande mijnbeveiligingen en de mogelijke juridische risico's in detail bestudeerd.
Aangezien het Waalse Gewest de ambitie heeft om binnen de komende 10 jaar minstens één proefproject op te zetten, werd hiervoor ook een gekwantificeerd bedrijfsplan opgesteld. Al deze elementen samen hebben het mogelijk gemaakt een concreet actieplan op te stellen om de duurzame ontwikkeling van de sector in Wallonië te bevorderen.
"De resultaten van de studie van het potentieel van mijnwater als warmtebron voor Wallonië zijn bemoedigend"
De resultaten van de studie van het potentieel van mijnwater als warmtebron voor Wallonië zijn bemoedigend. Ze tonen aan dat de arrondissementen Charleroi, Bergen en Luik over een geothermisch potentieel beschikken dat de exploitatie van deze energiebron in Wallonië het overwegen waard maakt. Uitgaande van voorzichtige veronderstellingen zou er in de regio namelijk voldoende potentieel zijn om minstens 11 soortgelijke projecten als die in Heerlen (NL) uit te voeren.
Op basis hiervan heeft de Waalse overheid in het najaar van 2021 drie openbare aanbestedingen gelanceerd voor haalbaarheidsstudies voor geothermische projecten in de bovengenoemde districten.
De projectvoorstellen van VITO samen met de Waalse universiteiten UMons en ULiège zijn begin 2022 geselecteerd als de beste. De resultaten van de 3 studies zullen bepalen of proefprojecten met geothermische energie uit mijnwater technisch en economisch haalbaar zijn. De evaluatie zal worden uitgevoerd uitgaande van warmte- en klimaatregelingsnetwerken van de 5e generatie (5GDHC), waarin laag-energetische geothermische energie en energieopslag in voormalige kolenmijnen perfect passen.