Brussels Gewest wil circulariteit in overheidsopdrachten
Vademecum voor duurzaam en circulair beheer van hulpbronnen

Zowel in het Brussels Gewest als elders is de bouwsector een grote verbruiker van hulpbronnen en een grote producent van afval. Om handvaten aan te reiken om de principes van de circulaire economie toe te passen bij nieuwbouw- en renovatieprojecten heeft het Gewest een vademecum gepubliceerd over de integratie van circulariteit in overheidsopdrachten. BeCircular maakt de balans op van dat document bestemd voor bouwheren die een circulaire werf willen opstarten.
In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zijn de bouw en het gebruik van gebouwen goed voor 98% van de waterstromen, 75% van het energieverbruik, 65% van de broeikasgasemissies en 33% van de afvalproductie! Die vaststelling getuigt van de urgentie om een model te hanteren dat meer oog heeft voor de planeet en haar beperkingen.
Er is nog veel werk aan de winkel maar de transitie naar een circulaire bouwsector is aan de gang. Steeds meer actoren hebben begrepen dat die transitie niet alleen noodzakelijk is maar dat de sector en het Gewest er ook wel bij kunnen varen. Een gedemonteerd materiaal of onderdeel kan bijvoorbeeld worden hergebruikt op dezelfde of een andere werf. Dat hergebruik is soms arbeidsintensief en zorgt zo voor lokale tewerkstelling. Op die manier behoudt het Gewest de toegevoegde waarde van zijn hulpbronnen en beperkt het zelfs de transportstromen voor de invoer van materialen en de uitvoer van afval, en dus ook de impact op het milieu.

weg naar circulaire economie
Het vademecum toont duidelijk aan dat een circulair gebouw er niet zomaar komt. Bij het ontwerp van nieuwe gebouwen is het cruciaal om ervoor te zorgen dat ze polyvalent gebruikt kunnen worden, om te denken aan hun onderhoud en, op termijn, de afbraak ervan. De bouwheren spelen een cruciale rol om die uitdagingen aan te gaan en om de overstap naar de circulaire economie te bevorderen, van bij de start tot aan het einde van het project.
Het vademecum dient als leidraad die de bouwheren kunnen volgen bij elke stap van hun circulaire project. Elk begrip dat in het document wordt aangehaald wordt vergezeld van voorbeelden van circulaire realisaties. Het vademecum omvat ook bronnen waarop bouwheren kunnen terugvallen als basis om hun circulaire aanpak nog verder uit te diepen. Het document is opgedeeld in twee grote delen: circulaire renovatie en circulaire nieuwbouw.
De thema’s die aan bod komen zijn:
- Circulaire renovatie:
- Circulair programma
- Inventaris van hulpbronnen en afvalstromen
- Behoud van het bestaande
- Selectief slopen en demonteren
- In situ hergebruik
- Materialen die de bouw- en sloopsite verlaten
- Circulaire nieuwbouw / uitbreiding:
- Veranderingsgericht en omkeerbaar ontwerpen
- Circulaire materiaal- en productkeuze
- Gegevensbeheer
- Uitbating en onderhoud
- Bijwerking van de inventarisgegevens